سیاست ، کاخ و زندان ؛ یاداشتی از مصطفی تاج زاده

ندای سبز آزادی: مصطفی تاج زاده در یاداشتی که به سال 1381 بر میگردد دیدگاه خود را در باب حاکمیت و سنجش آن در دو رکن کاخ و زندان بیان کرده است ، وی که خود امروز یه عنوان یک زندانی سیاسی در بند کودتاچیان است در قسمتی از یاداشت خود آورده است « دولتمرد خردمند می داند که شرط سلامت حکومت سوظن به قدرت است و اتخاذ سازوکاری برای این که قدرتمندان و اطرافیانشان ،مجال سو استفاده از امکانان و فرصتهای عمومی و نیز امکان نقض پیمان باملت و تجاوز به حقوق شهروندان پیدا نکند. نشانه تقوای حکام، علاوه بر خداترسی ، رسیدگی مستمر به مناسبات درکاخ و زندان است ، تا همواره شریف ترین افراد در امنیت و حتی الامکان درمسند خدمتگزاری ملت و شریر ترین آنان در زندان باشند »

ندای سبز آزادی پس از هشت سال اقدام به باز نشر این یاداشت کرده است ، متن کامل این یاداشت در ذیل آمده است:

.آیا مراکزی بهتر از کاخ و زندان می تواند ماهیت حقیقی قدرت را نشان دهد؟

1-تعهد دولتمردان به آرمانها و برنامه های خود، رفتار آنان در کاخ و بهره برداری صحیح یا سو استفاده از امکاناتی که به دلیل برخورداری ازقدرت در اختیار می گیرند و نیز دفاع صریح از حقوق شهروندان و به ویژه مخالفان ثابت می کند که آیا آنان حکومت ر ا همچون طعمه ای می بینند که باید در اسرع وقت بلعیده شود، یا آن را فرصتی گذرا می یابند که لازم است بیشترین خدمت به مردم در آن صورت گیرد؟ آیا آنان قدرت راملک مطلق خویش و ثابت خود می دانند که دیگران را به صورت مسالمت آمیز به آن راهی نیست،حتی اگر اکثر مردم چنین بخواهند،یا این که ملت را ارباب و صاحبخانه اصلی می دانند و مشتاقانه از گسترش مشارکت آنان در امر مدیریت کشور استقبال می کنند؟

2.وضعیت زندان و زندانیان،به ویژه شهروندانی که به دلالیل سیاسی متهم یا مجرم شمرده می شوند ، معیار مناسب دیگری برای ارزیابی میزان حاکمیت قانون، آزادی و عدالت ،سلامت و کارامدی ساخت سیاسی و بالاخره اعتماد به نفس مدیران جامعه است. به نظر من کاخ و زندان دوسر طیف سیاست هستند که در آنها قدرت ،لخت و عریان درمعرض دید قرار دارد . این دو همچنین دو روی یک سکه محسوب می شوند، به این معنا که هر چه فساد در اولی بیشتر رسوخ کند، حقوق انسانها در دومی بیشتر نقض می شود و تعداد بیشتری از شهروندان دلسوز میهن و مردم در آن جای می گیرند. وقتی فساد در کاخ به مطلق شدن میل می کند، اختناق نیز کامل و زندان محل استقرار آزادی خواه ترین انسانها خواهد شد. و ضعیت زندان نشان می دهد آیا دغدغه دولتمردان انسان به ماهو انسان است و از نظر آنان،حتی مجرمان انسان شمار می روند که ضروری است هر چه سریعتر از شرشان خلاص شد/ درمیان محبوسین ،چنانجه زندانیان سیاسی محبوب ملت باشند، می توان گفت زنگ ها به صدا در آمده اند و پایه های مشروعیت سیاسی آن نظام در حال پوسیدن است.

3. قوه قضائیه که موظف است برفراز کاخ و زندان ،عدل را اقامه کند به هر میزان که میل به توجیه قدرت پیدا کند،حقوق شهروندان را ضایع خواهد کرد و برعکس ،نهاد قضایی به اندازه ای که متعهد به حق و رعایت حقوق شهروندان باشد،از سو استفاده و حتی انحراف قدرت جلوگیری خواهد کرد. شرط اقامه عدل ، به خصوص در محاکمات سیاسی، استقلال نهاد قضایی از فدرت است نه از افکار عمومی.

4.قضاوت عمومی حقوق دانان یکی از معیارهای موجه داوری درباره عمل کرد دستگاه قضایی است، اما یکی دیگر از ملاکها به ویژه در رسیدگی به جرایم سیاسی و مطبوعاتی که اتهامها یا جرایم در منظر مردم رخ می دهد، داوری افکار عمومی است که در باره احکام قضایی در زبان مردم جاری می شود.

5. همچنین که فرد از خود راضی معمولا حسن ظن زیادی به خود دارد، و اگر به دیگران سوظن عمیقی نداشته باشد، توقعات فراوان و بعضا نامعقولی از آنان دارد، دولتمرد مغرور و خام نیز خصلتی مشابه دارد . اعتماد مطلق به خود و افراطیون معمولا با سوظن گسترده و عمیق به سایران ، ولو درست کارترین و خیرخواه ترین شهروندان، توام است و باعث می شود انتظارات وی از دیگران روزبه روز افزایش یابد،بدون آن که خود را به انجام خدمتی بزرگ موظف بداند و بدون آن که توجه کند چه بسا انگیزه بسیاری از منتقدان و حتی مخالفان در خدمت به میهن و مردم ،شریف تر از نیت قدرتمندان است . مهمتر تحلیل دیگران درباره تحولات اجتماعی و بین المللی است که دربسیاری مواقع از نگاه دولتمردان عمیق تر و واقعی تر است و توجه به آن برای اداره بهینه امور کشور ضروری است،هرچند پیشنهاد های آنان معمولا درگوش سیاست مدار مغرور پژواک نمی یابد.

6. دولتمرد خردمند می داند که شرط سلامت حکومت سوظن به قدرت است و اتخاذ سازوکاری برای این که قدرتمندان و اطرافیانشان ،مجال سو استفاده از امکانان و فرصتهای عمومی و نیز امکان نقض پیمان باملت و تجاوز به حقوق شهروندان پیدا نکند. نشانه تقوای حکام، علاوه بر خداترسی ، رسیدگی مستمر به مناسبات درکاخ و زندان است ، تا همواره شریف ترین افراد در امنیت و حتی الامکان درمسند خدمتگزاری ملت و شریر ترین آنان در زندان باشند.

منتشرشده در سپیده 81/6/3