وقتی که قرار باشد میزان همه، حال فعلی آنان باشد

«يك نكته‌ اساسى ديگر در مورد خط امام و راه امام اين است كه امام بارها فرمود قضاوت در مورد اشخاص بايد با معيار حال كنونى اشخاص باشد. گذشته‌ اشخاص، مورد توجه نيست. گذشته مال آن وقتى است كه حال فعلى معلوم نباشد. انسان به آن گذشته تمسك كند و بگويد: خوب، قبلاً اينجورى بوده، حالا هم لابد همان جور است. اگر حال فعلى اشخاص در نقطه‌ى مقابل آن گذشته بود، آن گذشته ديگر كارائى ندارد.»

اين بخشي از صحبت‌هاي علی خامنه‌اي در سخنراني 14 خردادماه امسال در محل مرقد امام خميني است. بخشي كه رهبر جمهوري اسلامي كوشيد با استناد به وقايع تاريخي و صحبت‌ها و سفارش‌هاي امام خميني راهي براي محكوميت همه افرادي كه در جريان اتفاقات يك سال اخير كشور همراهي با رهبر نشان ندادند و مقابل تصميماتش ايستادند، باز كند و نشان طرفدارانش بدهد.

سخنگويي به شيوه مالوف

آقای خامنه‌اي از ابتداي تصدي مسوليت رهبري تلاش كرده با استناد به روايت‌هاي تاريخي هم از دوران صدر اسلام و هم اتفاقات اوايل انقلاب اسلامي، عملكرد خود را صحيح و منطبق با روش و سيره افرادي كه مورد احترام مردم بوده‌اند، نشان دهد. او اما در صحبت‌هاي روز 14 خرداد در ادامه همين شيوه و روش، یک گام فراتر نهاد و خود را با علی ابن ابیطالب مقایسه کرد. وی اين بار در سخنراني سالگرد درگذشت امام خميني در حالي‌كه دقايقي قبل، طرفداران حاكميت با برنامه‌ريزي قبلي اجازه سخنراني به يادگار امام را نداده بودند، علاوه بر اشاره به نقل قول معروف امام مبني بر ملاك بودن حال افراد نسبت به عملكرد گذشته شان، مسائل ديگري را درباره شبيه‌سازي اتفاقات فعلي كشور با تاريخ صدر اسلام و تلاش براي «خودعلي پنداشتن» مطرح كرد. با اين‌همه اين سخن آقاي خامنه‌اي بيش از بقيه قابل توجه است که ميزان حال افراد است.

حقيقت "ميزان حال افراد است"

نقل قول امام خميني درباره ميزان بودن حال فعلي افراد بيش از هر زمان در اوايل انقلاب منبع استناد و اشاره بود. اتفاقات مربوط به پيروزي انقلاب اسلامي و تحولات مربوط به اين رويداد عظيم باعث شده بود بسياري از افرادي كه در رژيم گذشته فعاليت و حضوري داشتند براي ادامه فعاليت در نظام جديد با مشكل روبرو شوند. اين صحبت امام خميني معيار و راهي بود كه باعث شد افرادي كه با انقلاب همراه شده بودند و از عملكرد گذشته‌شان تبري جسته بودند امكان حضور و بروز در كشور پيدا كنند. به عنوان مثال بخشي از هنرمندان سينماي قبل ازانقلاب با اين صحبت فرصت حضور در دوران جديد را پيدا كردند.

حال فعلي رهبر

ميزان حال فعلي افراد است. اين صحبت البته درست است و آقاي خامنه‌اي بنا بر معيار خود تلاش مي‌كند نشان دهد نخست وزير امام و رئيس دو دوره مجلس شوراي اسلامي و بسياري افراد ديگر به رغم گذشته درخشانشان حالا بايد طرد و كنار گذاشته شوند. اما آيا حال فعلي گوينده خود سخن هم قابل ارزيابي نيست؟ آيا رهبري فعلي جمهوري اسلامي حال فعلي‌اش قابل دفاع است؟ ايا اگر گذشته قابل دفاعي داشته و همين منجر به انتخابش شده است، هم‌اكنون نيز واجد همان صلاحيت‌هاست؟ آيا عملكرد رهبر در جريان برگزاري انتخابات دهم رياست جمهوري و اتفاقات بعد از آن توانست بازتاب دهنده خواست‌ همه اقشار مردم باشد؟

حال فعلي نهادهاي زيرمجموعه رهبري

ميزان حال فعلي افراد است. اين صحبت همانطور كه مي‌تواند مبنايي براي قضاوت درباره خود رهبر انقلاب باشد، مي‌تواند به همان شكل، معياري براي قضاوت درباره نهادهاي زيرمجموعه رهبري نیز باشد. آيا سپاه پاسداران كه گذشته‌اش به عنوان نهادي انقلابي در محافظت از انقلاب و تماميت ارضي كشور نزد معتقدان به انقلاب محترم بود اما در سال‌هاي اخير، عملا به سازماني اقتصادي و امنيتي تبديل شده و مديريت كامل اجرايي و اقتصادي و امنيتي كشور را در دست دارد، حال فعلي‌اش را نباید مبناي ارزيابي قرار داد؟ آيا چون سپاه گذشته مثبتي داشته حالا هم بايد عملكردش را تماما صحيح دانست؟

اين سوالات مي‌تواند مبناي ديگري در ارزيابي سخنان رهبر جمهوري اسلامي باشد. سخناني كه هر بار استناد و تمسك به آن به دليل عملكرد اشتباه رهبر به سوي خود باز مي‌گردد.